• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ādarśaḥ

    See also ādarśa.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 238, col. 2.
    ādarśaḥ [ādṛśyate'tra, dṛś ādhāre ghañ]

    1 A mirror, a looking-glass; ātmānamālokya ca śobhamānamādarśabiṃbe stimitāyatākṣī Ku. 7. 22.

    2 The original manuscript from which a copy is taken; (fig.) a pattern, model, type; ādarśaḥ śikṣitānāṃ Mk. 1. 48; ādarśaḥ sarvaśāstrāṇāṃ K. 5; so guṇānāṃ &c.

    3 A copy of a work.

    4 A commentary, gloss.

    5 A particular boundary of a country. (pb)

    6 N. of a country.

    Comp.

    — maṃḍalaḥ

    1 a globular mirror.

    2 the surface of a mirror (

    — laṃ).

    3 a kind of snake (with globular spots).

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 330.
    ādarśaḥ [ādṛśyate'tra, dṛś ādhāre ghañ] 1 A mirror, a looking-glass; yathādarśe tathātmani Kaṭh. Up.6.5. yathādarśo malena ca Bg.3.38. ātmānamālokya ca śobhamānamādarśabimbe stimi- tāyatākṣī Ku.7.22. -2 The original manuscript from which a copy is taken; (fig.) a pattern, model, type; ādarśaḥ śikṣitānām Mk.1.48; ādarśaḥ sarvaśāstrāṇām K.5; so guṇānām &c. -3 A copy of a work. -4 A commentary, gloss. cf. ādarśo darpaṇe dīkā pratipustakayorapi Medinī. -5 A particular boundary of a country. -6 N. of a country. -Comp. -maṇḍalaḥ 1 a globular mirror. -2 the surface of a mirror. (-lam) -3 a kind of snake (with globular spots).

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 173.
    ādarśaḥ , puṃ, (āṅ + dṛś + ghañ .) darpaṇaṃ . ṭīkā .
    pratipustakaṃ . iti medinī .. (yathā bhagavadgītāyāṃ .
    “dhūmenāvriyate vahniryathādarśo malena ca .
    yatholvanenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtaṃ” ..)
    ādānaṃ, klī, (āṅdā + lyuṭ .) grahaṇaṃ . aśvā-
    bharaṇaṃ . iti medinīhemacandrau .. rogalakṣaṇaṃ .
    iti rājanirghaṇṭaḥ . (svīkāraḥ pratigrahaḥ .
    yathā kumāraṃsambhave 5 . 11 ..
    “kuśāṅkurādānaparikṣatāṅguliḥ” .. manuḥ, 7 . 204 .
    “ādānamapriyakaraṃ dānañca priyakārakaṃ .
    abhīpsitānāmarthānāṃ kāle yuktaṃ praśasyate” ..)