Blog
Sanskrit
About
ābhyudayika
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 116 .
ābhyudayika mfn. (
-kaḥ-kī-kaṃ )
1 Relating to prosperity, &c.
2 High, exalted.
3 Important. n. (-ka ) A Śrāddha or offering to ancestors on occasions of rejoicing.
E. abhyudaya elevation. prosperity, ṭhak aff.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 93, col. 1 .
ābhyudayika (kaḥ-kā-kaṃ) a. Prospe- rous, high, important. 1. n. A shrāddha on a joyful occasion.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 82, col. 1 .
'ābhyudayika -ābhyudayika, i. e. abhyudaya + ika, adj. Causing pros-
perity, increase, Man. 12, 88. — Comp.
An-, Not causing prosperity, Mṛcch.
111, 5.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 125, col. 1 .
ābhyudayika ābhyudayika, as, ī, am (fr.
abhy-udaya ), connected with the rising or begin-
ning of anything; relating to or granting prosperity;
high, exalted, important; (
am ), n. a Śrāddha or offer-
ing to ancestors on occasions of rejoicing.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 248, col. 2 .
ābhyudayika a. (
kī f. ) [
abhyudayaṭhak ]
1 Tending to good, granting prosperity;
anābhyadayikaṃ śramaṇakadarśanaṃ Mk. 8.
2 Relating to the rise or beginning of anything;
sukha° Ms. 12. 88.
3 High, exalted, important.
— kaṃ A Śrāddha or offering to ancestors; an occasion of rejoicing.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 40, col. 3 .
ābhyudayika ābhyudayika, a. causing prosperity; n. kind of sacrifice to the Manes .
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 146, col. 1 .
ābhyudayika mfn. (
fr. abhy-udaya ), connected with the beginning or rising of anything,
Mn.
☞
p. 146, col. 1 .
relating to or granting prosperity,
Mṛcch. ;
Uttarar. &c.
☞
p. 146, col. 1 .
ābhyudayika n.
N. of a Śrāddha or offering to ancestors on occasions of rejoicing,
ĀśvŚr. ;
Gaut. ;
Gobh. &c.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 95, col. 1 .
ābhyudayika mfn. (-kaḥ-kī-kaṃ )
1. Relating to prosperity, &c.
2. High, exalted.
3. Important.
n. (-kaṃ ) A Sraddha or offering to ancestors on occasions of rejoicing.
E. abhyudaya elevation, prosperity, ṭhak affix.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 344 .
ābhyudayika a. (-kī f. ) [abhyudaya-ṭhak ] 1 Tending to good, granting prosperity; anābhyudayikaṃ śramaṇakadarśanam Mk.8. -2 Relating to the rise or beginning of anything; sukha ˚ Ms.12.88. -3 High, exalted, important. -kam A Śrāddha or offering to ancestors; an occasion of rejoicing.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 119, col. 1 .
ābhy-udayika- a. qui porte bonheur ;
ifc. concernant le début de.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 667 .
ābhyudayika (von
abhyudaya )
1) adj.
a) am Ende eines adj. comp. mit dem Aufgange, dem Beginn von dem und dem verbunden : sukhābhyudayika M. 12, 88.
— b) heilbringend : kathamabhimukhamanābhyudayikaṃ śramaṇakadarśanam MṚCCH. 111, 5. Verz. d. B. H. No. 1042.
— 2) n. eine bestimmte Form eines Manenopfers ĀŚV. ŚR. 4, 7. ābhyudayikeṣu, śrāddheṣu P. 5, 4, 42, Vārtt., Sch.
☞
vol. 5,
p. 1112 .
ābhyudayika 1)
b) Schol. zu KĀTY. ŚR. 7, 1, 31. 32.
— 2) Verz. d. Oxf. H. 40,a,14. °śrāddha Ind. St. 5, 299.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 179, col. 1 .
ābhyudayika — 1) Adj. heilbringend UTTARAR. 38,19 (52,12).
— 2) n. ein best. Manenopfer GAUT. 11,17.
Vācaspatyam
☞
p. 759, col. 2 .
ābhyudayika na0 abhyudayaḥ prayojanamasya ṭhak . 2 vṛddhinimitte śrāddhabhede tatra chandogānāmābhyuyikaśrāddhavidhirgobhila- sūtrachandogapariśiṣṭayoruktaḥ yathā . gobhilaḥ . “
athābhyudayike śrāddhe yugbhānāśayet . pradakṣiṇamupacāraḥ ṛjavo darbhāḥ yavaistilārthaḥ sampanna- miti tṛptipraśnaḥ dadhibadarākṣatamiśrāḥ piṇḍāḥ nāndī- mukhāḥ pitaraḥ prīyantāmiti daive vācayitvā nāndī- makhebhyaḥ pitṛbhyaḥ pitāmahebhyaḥ prapitāmahebhyo mātā- mahebhyaḥ pramātāmahebhyo vṛddhapramātāmahebhyaśca prīyantāṃ, na khadhāñca prayuñjīta ”
iti . “
ādhyudayike abhyudayanimi- ttake abhyudaya iṣṭalābhaḥ vivāhādiḥ tadarthaṃ śrāddhaṃ ābhyudayikam . tacca bhūtabhaviṣyadbhedena dvividhaṃ tatra bhūtaṃ putrajanmādi bhaviṣyadvivāhādi evañca śrāddhavivekādo śrā- ddhabhedagaṇane vṛddhiśrāddhatvena karmmāṅgatvena ca yadubhayatva- muktaṃ tadubhayamevābhyudayikatvenopapannaṃ tenābhilāpe ā- bhyudayikaśrāddhamiti prayojyam . tatra yavaistilārthaityanena pārvaṇaśrāddhaprāptatilasthāne yavavidhānādābhyudayikasyāpi pārvvaṇaprakṛtikatvaṃ pratīyate . anyathā tilārthaityupā- dānaṃ vyarthaṃ syāt . tataśca pārvaṇṇaprakṛtikatvena pitṛpakṣe'- yugmabrāhmaṇaprāptau tannirāsāya pitṛpakṣe brāhmaṇayugmatvo- padeśaḥ . daive yugmatvasya pārvvaṇatvena prāptatvānna tadarthopadeśaḥ “
apasavyaṃ tataḥ kṛtvā pitṝṇāmapradakṣiṇam ”
iti yājña- valkyavacanena devakarmmānantaraṃ pitṛkarmmakaraṇe prāptavāmo- pacāranirāsāya pradakṣiṇamupacārastena daivapitṛkarmmakara- ṇāya dakṣiṇāvarttena gantavyam . dviguṇabhugnatvanirāsāya ṛjavodarbhā iti ṛjutvopadeśaḥ . tṛptāḥ stha ityanena tṛptipraśne sampannamiti praṣṭavyaṃ yogyatvāt sampannamiti prāpte vakṣyamāṇacchandogapariśiṣṭavacanācca susamprannamityu- ttaram . etaddarbhamayabrāhmapakṣe'pyabāvitatvādvācyam . dadhi- badarākṣatamiśrāityanena dadhyādimiśraṇamāvaśyakam . akṣato- yavaḥ “
akṣatāśca yavāḥ proktā bhṛṣṭā dhānā bhavanti te ”
iti bhaṭṭanārāyaṇadhṛtakoṣāt ataeva vakṣyamāṇacchandogapariśiṣṭa- vacane'kṣatamanuktvā “
saṃyojya yavakarkandhūdadhibhiriti ”
niḥ- sandigdhamuktam . svadhāvācanapraśnanivṛttaye nāndīmukhāḥ pitaraḥ prīyantāmityupadeśaḥ . tatra svadhāṃ vācayiṣya iti pitṛpakṣaevapraśnaḥ . ataevatannivṛttaye daiva iti . devapakṣe nāndīmukhāḥ pitaraḥ prīyantāmiti praśnaḥ . uttarañca prīyantāmiti . tataḥ pitṛpakṣe svadhāvācanasthānīyatvena vṛddhapramātāmahe yaśceti cakāranirddeśena ca svadhocyatāmi- tivat pratyekameva prīyantāmiti pṛcchet . pratyuttarañca astu svadheti vat tanteṇaiva prīyantāmiti . atra nāndī- mukhāḥ pitaraityādi nāndīmukhebhyaḥ pitṛbhyaḥ iti ni- rdeśena ca “
nāndīmukhaṃ pitṛgaṇamiti ”
viṣṇupurāṇena ca “
mātāmahebhyaśca tathā nāndīmukhebhya eva ceti ”
brahmapurāṇe ca nāndīmukhapadaśrutestadviśeṣaṇaviśiṣṭasyaivābhyudayike deva- tvātvaṃ tataścātrāpi prīyantāmitivannāndīmukhebhyaḥ prapitā- mahebhya ityādi vācyam ”
śrā0 ta0 raghu0 . chandoga0 “
karmā- diṣu tu sarveṣu mātaraḥ sagaṇādhipāḥ . pūjanīyāḥ prayatnena pūjitāḥ pūjayanti tāḥ . pratimāsu ca śubhrāsu likhitā vā paṭādiṣu . api vākṣatapuñjeṣu naivedyaiśca pṛthagvidhaiḥ . kuḍyalagnāṃ vasordhārāṃ sapta vārān ghṛtena tu . kārayat pañca vārān vā nātinīcāṃ nacocchritama . āyuṣmā- niti śāntyarthaṃ jatvā tatra samāhitaḥ . ṣaḍbhyaḥ pitṛ- bhyastadanu śrāddhadānamupakramet . vaśiṣṭhoktakidhiḥ kṛtsno- draṣṭavyo'tra nirāmiṣaḥ . ataḥparaṃ pravakṣyāmi viśeṣa iha yo bhavet . prātarāmantyitān viprān yugmānubhaya- tastathā . upaveśya kuśāndadyāt ṛjūneva hi pāṇinā ”
tathā “
nipātona hi savyasya jānuno vidyate kvacit . sadā paricaredbhaktyā pitṛnapyatra daivavat . pitṛbhya iti datteṣu upaveśya kuśeṣu tān . gotranāmabhirāmantrya pitṝ- narghyaṃ pradāpayet . nātrāpasavyakaraṇaṃ na pitryaṃ tīrthami- ṣyate . pātrāṇāṃ pūraṇādīni daivenaiva tu kārayet . jyeṣṭhottarakarān yugmān karāgrāgrapravitrakān . kṛtvārghyaṃ sampradātavyaṃ naikaikasyātra dīyate . madhumadhviti yastatra trirjapo'śitumicchanām . gāyatryanantaraṃ so'tra madhumantra- vivarjjitaḥ . nacāśnatsu japedatra kadācit pitṛsaṃhi- tām . anyaeva japaḥ kāryyaḥ somasāmādikaḥ śubhaḥ . prakāro'nnasya yastatra tilavadyavavattathā . ucchiṣṭasannidhau so'tra tṛpteṣu viparītakaḥ . sampannamiti tṛptāḥ smaḥ praśnasyānu vidhīyate . susampannamitiprokte śevamannaṃ nive- dayet . prāgagreṣvatha darbheṣu ādyamāmantrya pūrvavat . apaḥ kṣipenmūladeśe'vanenikṣveti nistilāḥ . dvitoyañca tṛtī- yañca madhyadeśāgradeśayoḥ . mātāmahaprabhṛtīṃstu eteṣāmeva vāmataḥ . sarvasmādannamuddhṛtya vyañjanairupasicya ca . saṃyojya yavakarkandhūdadhibhiḥ prāṅmusvasthitaḥ . avanejanavat piṇḍān dattvā vilvapramāṇakān . tatpātrakṣālanenātha punarapyava- nejayet . uttarottaradānena piṇḍānāmuttarottaram . bhave- dadhaścādharaṇāmadho'dhaḥ śrāddhakarmmasu . tasmāt śrāddheṣu sarveṣu vṛddhimatsvitareṣu ca . mūlamadhyāgradeśeṣu īṣatsaktāṃśca ni- rvapet . gandhādīnniḥ kṣipet tūṣṇīṃ tata ācāmayet dvijān . anyatrāpyeṣaeva syāt yavādirahito vidhiḥ . dakṣiṇā- plavane deśe dakṣiṇābhimukhasya tu . dakṣiṇāgreṣu darbheṣu eṣo- 'nyatra vidhiḥ smṛtaḥ . athāgrabhūmimāsiñcet susuprokṣi- tamastviti . śivā āpaḥ santviti ca yugmānevodakena ca . saumanasyamastviti ca puṣpadānamanantaram . akṣatañcā- riṣṭañcāstvityakṣatānapi dāpayet . akṣayyodakadānantu arghyadānavadiṣyate . ṣaṣṭhyaiva nityaṃ tat kuryyānna caturthyā kadā- cana . prārthanāsu pratiprokte sarvāsveva dvijottamaiḥ . pavi- trāntarhitān piṇḍān siñceduttānapātrakṛt . yugmā- neva svastivācyānaṅguṣṭhagrahaṇaṃ sadā . kṛtvā dhūryyasya viprasya praṇamyānuvrajettataḥ ”
. atra ṣaḍbhya iti kīrttanaṃ chandogānāṃ mātṛpakṣanirāsārtham anyavedināṃ tu mātṛpakṣādhikyamatrāsti “
mātṛśrāddhaṃ tu pūrvvaṃ syāt pitṝṇāṃ tadanantaram . tato mātāmahānāñca vṛddhau vṛddhau bhavet tathā ”
śrā0 ta0 śātātapokteḥ kutra kutrābhyudayikaṃ karttavyaṃ taddarśitaṃ ni0 si0 brāhme “janmanyathopanayane vivāhe putrakasya ca . pitṝ- nnāndīmukhānnāma tarpayedvidhipūrvvakam . vedavrateṣu cādhāna yajñapuṃsavaneṣu ca . nabānnabhojane snāne ūḍhāyāḥ prathamārtave . devārāmataḍāgādipratiṣṭhāsūtsaveṣuca . rājābhiṣeke bālā- nnabhojane vṛddhisaṃjñakān . vanasthādyāśramaṃ gacchan pūrvvedyuḥsva- dhayā pitṛn . pūrboktavidhinā samyak tarpayet karmasiddhaye ” . viṣṇupurāṇe “yajñodvāhapratiṣṭhāsu mekhalābandhamokṣayoḥ . putrajanmavṛṣotsarge vṛddhiśrāddhaṃ samācaret ” bahvṛcakārikā- yām “syādābhyudayikaṃ śrāddhaṃ vṛddhiyukteṣu karmasu . puṃsavana- sīmantacaulopanayaneṣviha . vivāhe cānalādheyaprabhṛtiśrauta- karmaṇi . idaṃ śrāddhaṃ prakurvanti dvijā vṛddhinimittakam . anyaiḥ ṣoḍaśasaṃskārasaraṇyādiṣvapīṣyate . vāpyādyu dyāpa- nādau tu kuryuḥ pūrttanimittakam ” vopadevakālādarśau “soma- ntavratacaulanāmakaraṇānnaprāśanopāyanasnānāthānavivāhayajña- tanayotpattipratiṣṭhāsu ca . puṃsūtyāvasathapraveśanasutādyāsyā- valokāśramasvīkārakṣitipābhiṣekadayitādyarttau ca nāndī- mukham ” śrāddhakaumudyāṃ nirṇayāmṛte ca mātsye “annaprāśe ca somante putrotpattinimittake . puṃ save ca niṣeke ca navaveśmapraveśane . devavṛkṣajalādīnāṃ pratiṣṭhāyāṃ viśeṣataḥ . tīrthayātrāvṛṣotsarge vṛddhiśrāddhaṃ prakīrttitam . tatra garbhādhāne ābhyudayikaṃ chandogetaraparaṃ yathoktaṃ śrāddhatattve chando0 pa0 . vṛṣotsarge vṛddhiśrāddhaṃ kāmya viṣayam . aśaucāntadvitīyadinādivihite na vṛddhiśrāddhamiti bhedaḥ . “asakṛdyāni karmmāṇi kriyeran karmmakā- riṇā . pratiprayīgaṃ naiva syurmmātaraḥ śrāddhameva ca . ādhāne homayajñe ca vaiśvadeve tathaivaca . balikarmmaṇi darśe ca paurṇa- māse tathaiva ca . navayajñe ca yajñajñā vadantyevaṃ manīṣiṇaḥ . ekameva bhavet śrāddhameteṣu na pṛthak pṛthak . nāṣṭakāsu bhavet śrāddhaṃ na śrāddhe śrāddhamiṣpate . na soṣyantījāta- karmma proṣitāgatakarmmasu . vivāhādiḥ karmmagaṇo ya ukto garbhādhānaṃ śuśrama yasya cānte . vivāhādāvekamevātra kuryyāt śrāddhaṃ nādau karmmaṇaḥ karmmaṇaḥ syāt . tathāgaṇaśaḥ kriyasāṇeṣu mātṛbhyaḥ pūjanaṃ sakṛt . sakṛdeva bhavet śrāddha- mādau na pṛthagādiṣu . yatra yatra bhavet śrāddhaṃ tatra tatraiva mātaraḥ ” . idaṃ cāvaśyakam . “vṛddhau na tarpitāye vai pitaro gṛhamedhibhiḥ . taddhīnamaphalaṃ jñeyamāsurovidhireva sa ” iti śātātapokteḥ . “aṣṭakāmāsyābhyudayāstīrtha pātropapattayaḥ . pitṝṇāmatireko'yaṃ māsikānnātdhruvaḥ smṛta iti devī0 pu0 ukteśca dhruva āvaśyaka iti śrā0 ta0 radhu0 . atra śrāddhatrayamāha śātā0 . “mātṛśrāddhaṃ tu pūrvvaṃ syāt pitṝṇāṃ tadanantaram tato mātāmahānāñca vṛddhau śrāddha- trayaṃ smṛtam ” tatkālamāha pṛthvīcandrodaye gārgyaḥ “mātṛ- śrāddhaṃ tu pūrvedyuḥ karmāhani tu paitṛkam . mātāmahaṃ cottaredyurvṛddhau śrāddhatrayaṃ smṛtam ” . atrāpyaśaktau sa eva “pṛthakdineṣvaśaktaścedekasmin pūrvavāsare . śrāddhatraya prakurvvīta vaiśvadevaṃ tu tāntrikamiti ” vṛddhamanurapi “alā- bhe'bhinnakālānāṃ nāndīśrāddhvatrayaṃ budhaḥ pūrvedyurvai praku rvvīta pūrvāhṇe mātṛpūrvakam ” atra “mahatsu pūrvedyustada- haralpeṣviti ” gṛhyapariśiṣṭavyavasthā jñeyā . karmmadivasa eveti gauḍācāraḥ . tacca prātareva . “pārvaṇañcāparahṇe tu prātarvṛddhinimittakamiti ” nirṇṇa0 si0 śātātapokteḥ . atra prātaḥśabdaḥ sārddhyaharaparaḥ “praharo'pyardhasaṃyuktaḥ prātarityabhidhīta iti ” gārgyokteriti pṛthvīcandrodayaḥ . “āvarttanasamīpe vevā, ikteḥ madhyāhnāvadhiriti ” gauḍāḥ . idaṃ ca putrajanmātiriktaviṣayam tadāhātriḥ “pūrvvāhṇe vaiśvavadvṛddhirvinā janmanimittakam . putrajanmani kurvītaśrāddhaṃ tātkālikaṃ budha iti ” etadaniyatanimittaparam “niya- teṣu nimitteṣu prātarvṛddhinimittakam . teṣāmaniyatatve tu tadānantaryamiṣyata ” iti logākṣismṛteḥ . ādhānāṅgaṃ nāndīśrāddhaṃ tvaparāhṇe eva “āmaśrāddhaṃ tu pūrvvāhṇe siddhānnena tu madhyataḥ . pārvaṇaṃ cāparāhṇe tu vṛddhiśrāddhaṃ tathāgnikamiti ” nirṇayāmṛte gālavokteḥ “nāndīmukhā- dayaḥ prātarāgnikaṃ tvaparāhṇata ” iti viṣṇūkteśca . idaṃ ca mātṛpitṛmātāmahādikrameṇa chandogetaraiḥ navadaivatyaṃ kāryyam tatra mātāmahādayastu sapatnīkāḥ “mātāmahapramātāmahavṛddhapramātāmahānāṃ sapatnīkānāmiti ” pṛthvīcandrodaye gadyarūpeṇa gāruḍavākyāt . hemādrau śaṅkhaḥ “nāndīmukhe satyavasū saṃkīrtyau vaiśvadevike ” . vṛddhaparāśaraḥ “nāndīkhebhyodevemyaḥ pradakṣiṇakuśāsanam . pitṛbhyasta- nmukhebhyaśca pradakṣiṇamiti smṛtiḥ ” . śrāddhe mālādāna niṣedhe'pi vṛddhau mālāviśeṣadānaṃ vihitam . “mālatyāḥ śatapatrāyā mallikākubjayorapi . ketakyāḥ pāṭhalāyā vā deyā mālā na lohitā ” kū0 pu0 ukteḥ . “kuśasthāne ca dūrvāḥsyurmaṅgalasyābhivṛddhaya ” iti hemā0 brahmā0 pu0 “ṛjavodarbhā iti prāguktaṃ vākyaṃ tu chandogaviṣayam . atrādhikārī nirūpyate . “jātasya jātakarmāṇi kriyā- kāṇḍamaśeṣataḥ . pitā putrasya kurvvīta śrāddhaṃ cābhyudayā- tmakam ” viṣṇu0 pu0 . “svapitṛbhyaḥ pitā dadyāt sutasaṃ- skārakarmasu . piṇḍānodvahanāt teṣāṃ tadabhāve'pi tat- kramāt ” chandoga0 . “jīvatpitṛkasyāpyatrādhikāraḥ . anagniko'pi kuvvīṃta janmādau vṛddhikarmaṇi . yebhya eva pitā dadyāt tānevoddiśya tarpayediti ” hārītokteḥ “udvāhe putrajanane putreṣṭyāṃ saumike makhe . tīrthe brāhmaṇa āyāte ṣaḍete jīvataḥ pituḥ . maitrāyaṇapariśiṣṭam “jīvataḥ jīvantaṃ pitaramamādṛtya ullaṅghyetyarthaḥ . prathamavivāhe eva pituradhi- kāraḥ dvitīye tu svasyaiveti bhedaḥ . “nāndīśrāddhaṃ pitā kuryyāt ādye pāṇigrahe budha! . ata ūrddhaṃ prakurvvīta svayameva tu nāndikam ” ni0 si0 dhṛtasmṛteḥ . chandoga0 vākye tadabhāve tasya piturabhāve tatkramāt “asaṃskṛtāstu saṃskāryyā bhrātṛbhiḥ pūrvvasaṃskṛtairiti ” yā0 yaḥ karttṛkramaḥ tena krameṇa jyeṣṭhabhrātā- dadyāt iti pṛthvīcandrodayaḥ . hemādristu piturabhāve yaḥ pitṛvyamātulādiḥ saṃskuryyāt sa tatkramāt saṃskāryya pitṛkramāt na tu svapitṛbhya iti vyācakhyau . tena amu- kasyeti saṃskāryyanāmābhidhāya pituriti prayojyameva meva raghunandanādayaḥ . “vṛddhau tīrthe ca saṃnyaste tāte ca patite sati . yebhya eva pitā dadyāt tebhyo dadyāt svayaṃ sutaḥ . kātyā0 smṛteḥ jīvatpitṛkasya tīrthādau viśeṣaḥ pitari saṃnyaste proṣite patite vā yadā'nyastatputraṃ dharmma- buddhyā saṃskuryyāt tadā saṃskāryyapituḥ pitrādibhyo dadyāt na saṃskāryyapitrādibhyaḥ nirṇṇa0 si0 . evaṃ jīvanmā- tṛkeṇāpi mātaramatikramya pitāmahyādīnāṃ tisṛṇām śrāddhaṃ chandogetareṇa karaṇīyamiti “yoyo jīvati tamati dadyāditi ” smṛtau puṃstvasyāvivakṣitatvāt . pitrāditrikasya jīvane tu tadvargaśrāddhanivṛttiḥ kintu jīva- dbhireva taiḥ tacchāddhaṃ bhojyaṃ “pitāmaho vā tatśrāddhaṃ svayaṃ bhuñjīteti ” manuvacanāt . evaṃ sātrāditraye'pi bodhyam tena jīvadvargaparityāgenetaravargaśrāddhaṃ karaṇīyam “yadi jīvati vargastu taṃ vagaṃ tu parityajet ” ni0 si0 vacanāt .