• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ābhimānika


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 145, col. 2.
    ābhimānika mfn. (in Sāṃkhya phil.) belonging to Abhi-māna or self-conceit.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 97, col. 2.
    ābhimānika Adj. auf dem Subjektivierungswahn beruhend, Aniruddha zu Sāṃkhyas. 2, 1.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 754, col. 2.
    ābhimānika tri0 abhimānena nirvṛttaḥ ṭhak . sāṃkhya-
    matasiddhe abhimānotpādite ubhayendriye śabdādi-
    pañcanmātre ca . yathaiṣābhimābhikakatvaṃ tathīktaṃ sāṃ0 pra0 bhā0
    “tanmātrendriyāṇyabhimānavaddravyopādānakānyabhimānakāryya-
    dravyatvāt yannaivaṃ tannaivam yathā puruṣādiriti .
    nanvabhimānavaddravyamevāsiddhamiti cet ahaṃ gaura ityādi
    vṛttyupādānatayā cakṣurādivat tatsiddheḥ . anena cānu-
    mānena mana ādyatirekimātrasya tatkāraṇatayā prasādhya-
    tvāt . atra cāyamanukulastarkaḥ “bahu syāṃ prajāyeyetyādi”
    śrutismṛtibhyastāvadbhūtādisṛṣṭerabhimānapūrvvakatvād buddhi
    pūrvvakasṛṣṭau kāraṇatayābhimānaḥ siddhaḥ . tatra caikārtha
    samavāyapratyāsattyaivābhimānasya sṛṣṭihetutvaṃ lāghavāt”

    Edgerton Buddhist Hybrid Sanskrit Dictionary

    ☞ p. 99, col. 1.
    ābhimānika , adj. (= abhi° 1; once in Skt. in different

    mg., pw 7.318), proud: SP 38.12 and 39.4 (prose; both

    times v.l. ādhi° or adhi°); 43.13 (prose, no v.l.); Śikṣ 126.8

    (prose) °ka-vyākaraṇa-vacanā; KP 1.6 (prose) °kaś ca

    bhavaty ātmotkarṣī.