• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āḍhakī


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 134, col. 1.
    āḍhakī f. the pulse Cajanus Indicus Spreng., Suśr.
    ☞ p. 134, col. 1.
    a kind of fragrant earth, Bhpr.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 66.
    āḍhakī;
    vallā niṣpāvakāḥ proktā āḍhakī tuvarī smṛtā .. 584 ..
    2.1.1.584

    Vācaspatyam

    ☞ p. 646, col. 1.
    āḍhakī strī āḍhaukate ac pṛṣo0 gau0 ṅīṣ . (arahara)
    iti khyāte śamīdhānyabhede . “āḍhakī tuvarī rūkṣā madhurā
    śītalā laghuḥ grāhiṇī vātajananī varṇyā pittakaphāsra-
    jit” bhāvapra0 phale asya pustvamapi “āḍhakāṃśca masūrāṃśca
    kodravān lavaṇaṃ tyajet” kāśī0 kha0 vaiśvadeve varjane .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 169.
    āḍhakī , strī, śamīdhānyaviśeṣaḥ . arahara iti
    bhāṣā . tatparyyāyaḥ . tuvarī 2 varyyā 3 kara
    vīrabhujā 4 vṛttavījā 5 pītapuṣpā 6 . asyāḥ
    guṇāḥ . kaṣāyatvaṃ . madhuratvaṃ . kaphapittanāśi-
    tvañca . taddvidalaguṇāḥ . īṣadvātarucikāritvaṃ .
    gurutvaṃ . grāhitvañca . pītā raktā sitā trividheyaṃ .
    śvetā doṣadā . lohitā rucyā balyā pittatā-
    pādihantrī ca . pītā dīpanī pittadāhadhvaṃsinī
    ca .. tadyuṣaṃ balyaṃ . iti rājanirghaṇṭaḥ .. amara-
    mate tatparyyāyaḥ . kākṣī 2 mṛtasnā 3 tuvarikā 4
    mṛtālakaṃ 5 surāṣṭrajaṃ 6 . bharatamallikamate etat
    ṣaṭkaṃ araharasya . sārasundarīmate tuvarikākhya-
    gandhadravyasya . keṣāñcinmate sugandhimṛttikāyāḥ ..
    (asyāḥ paryyāyaguṇāvāha .
    “āḍhakī tuvarī cāpi sā proktā śaṇapuṣpikā ..
    āḍhakī tuvarā rūkṣā madharā śītalā laghuḥ .
    grāhiṇī vātajananī varṇyā pittakaphāsrajit” ..
    iti bhāvaprakāśaḥ ..
    “mṛduḥ kaṣāyā ca saraktapittaṃ
    nihanti kāsānativātalā syāt .
    gulmajvarārocakakāsacharddi-
    hṛdrogadurnāmaharāḍhakī syāt” ..
    iti hārītaḥ ..
    “āḍhakī kaphapittaghnī vātalā,” . iti carakaḥ ..
    “āḍhakī kaphapittaghnī nātivātaprakopanī” .
    iti suśrutaḥ ..)

    Meulenbeld’s Sanskrit Names of Plants

    ☞ p. 526.
    āḍhakī

    CAJANUS CAJAN (LINN.) MILLSP. [Intern. Code] (Chopra; IRM 2, p.

    6-11) = C. INDICUS SPRENG. (Avk; Bpn, p. 647; Chopra; Dutt; DWH

    1, p. 489; Gul; HK; IRM 2, p. 6; Kav; KB 1, p. 809-811; MW; Na 1,

    nr. 135; Nadk. 1, nr. 409; PW; V 1, p. 82; Vśs; Watt CP, p. 196) = C.

    BICOLOR DC. (Avk) = C. FLAVUS DC. (Avk) = CAJAN CAJAN MILLSP.

    = CYTISUS CAJAN LINN. (Avk; Dutt; HK; Kav; V 1, p. 82; Vśs);

    there are two varieties of this plant, var. flavus DC. (corolla yellow)

    and var. bicolor DC. (corolla veined with red), both cultivated in India;

    these varieties have been looked upon as species by some authors; see

    Watt CP, p. 196-197 and Purseglove 1, p. 237.