• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • āḍambaraḥ

    See also āḍambara, āḍaṃbaraḥ.


    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 320.
    āḍambaraḥ [ā-ḍamb-kṣepe, aran] 1 Pride, arrogance. -2 Show; means, external appendage; viracitanārasiṃha- rūpāḍambaram K.5,309; nirguṇaḥ śobhate naiva vipulāḍambaro'pi nā Bv.1.115. -3 The sounding of a trumpet as a sign of attack. -4 Commencement. -5 Fury, anger, passion; dantināmāḍambararaveṇa K.114. -6 Happiness, pleasure. -7 The roaring of clouds and of elephants; dhātaḥ kinnu vidhau vidhātumucito dhārādharāḍambaraḥ Bv.1.4. cf... āḍambaro'striyām | turyaśabde ca saṃrambhe gajendrāṇāṃ ca garjite | Nm. -8 The eyelid. -9 A drum used in a battle; kācidāḍambaraṃ nārībhujasaṃbhogapīḍhitam Rām.5.10.45. -10 (Hence) A charge sounded by musical instruments; the din or uproar of the battle; Mb.7.72.11. -ram Rubbing and kneading the body. -Comp. -āghātaḥ One who beats a drum.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 169.
    āḍambaraḥ , puṃ, (āṅ + dam + varac . tataḥ da sthāne
    ḍa . āḍambyate ḍavi kṣepe ghañ bhāve vā . āḍambaṃ
    rāti ramayati vā ātonupeti kaḥ . mūlavibhujeti
    vā kaḥ . āḍambayati vā bāhulakādaran .) paṭahaḥ .
    tūryyaravaḥ . gajendragarjanaṃ . ityamaraḥ .. ārambhaḥ .
    iti trikāṇḍaśeṣaḥ .. pakṣma . darpaḥ . iti medinī ..
    krodhaḥ . iti svāmī .. harṣaḥ . iti śabdaratnā-
    valī .. (āyojanaṃ . ekatra sanniveśaḥ, yathā,
    bhāminīvilāse . “dhātaḥ kiṃ nu vidhau vidhātu-
    mucito dhārādharāḍamvaraḥ” .. yuddhaṃ . ravārthe yathā,
    “asārasya padārthasya prāyeṇāḍambaro mahān .
    nahi tādṛkdhvaniḥ svarṇe yathā kāṃsye prajāyate” ..)